Đối với mọi doanh nghiệp XNK mong muốn mở rộng quy mô hoặc tìm kiếm cơ hội phát triển, việc nghiên cứu thị trường xuất khẩu đóng vai trò không thể phủ nhận. Qua quá trình này, các doanh nghiệp xuất khẩu không chỉ tìm hiểu về cơ hội kinh doanh mà còn xác định “Target market” – thị trường mục tiêu phù hợp nhất.
Nghiên cứu thị trường xuất khẩu không chỉ giúp định hình chiến lược kinh doanh mà còn đặt nền móng cho sự thành công trong cạnh tranh quốc tế. Việc nắm vững quy trình và công cụ phù hợp trong nghiên cứu thị trường xuất khẩu là chìa khóa quan trọng để đạt được sự thành công trong kinh doanh quốc tế.
Nội dung
ToggleVideo hướng dẫn cách nghiên cứu thị trường xuất khẩu
1. Nghiên cứu thị trường xuất khẩu là gì?
Có một số quan niệm sai lầm khi nghiên cứu thị trường, ví dụ như nghiên cứu thị trường là đến trực tiếp tại nước nhập khẩu để khảo sát. Hoặc là, nghiên cứu thị trường xuất khẩu chỉ thực hiện bởi các công ty xuất nhập khẩu lớn.

Thực ra, nghiên cứu thị trường xuất khẩu là quá trình tìm hiểu, phân tích và đánh giá việc xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của một quốc gia đến các thị trường nước ngoài thông qua dữ liệu xuất nhập khẩu trong quá khứ. Và việc này không nhất thiết phải bắt máy bay đến nước sở tại, hay đầu tư nhiều chi phí. Đơn giản là bạn có thể ngồi ở nhà, và cần nguồn data đáng tin cậy để dựa trên đó, chúng ta phân tích những cơ hội cũng như rủi ro của việc tham gia vào các thị trường này.
2. Tầm quan trọng nghiên cứu thị trường xuất khẩu.
Thâm nhập thị trường quốc tế không chỉ đơn giản là việc bán hàng hóa ra nước ngoài mà còn đòi hỏi hiểu biết sâu sắc về thị trường và đối tượng phân khúc khách hàng mục tiêu. Vì vậy, quá trình nghiên cứu thị trường xuất khẩu đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc xác định “Target market” – thị trường mục tiêu phù hợp nhất để phát triển kinh doanh xuất khẩu.
Khảo sát, phân tích thị trường cũng giống như tấm bản đồ giúp bạn ra trận. Tưởng tượng đi đánh trận mà không có bản đồ giống như bạn bị bịt mắt, rồi đánh lung tung, không trúng đích. Bản đồ sẽ giúp bạn biết địch đang tập trung ở đâu mà đánh trúng mục tiêu.

- Hiểu rõ về Thị trường
Nghiên cứu thị trường xuất khẩu là cầu nối giúp doanh nghiệp hiểu rõ các thị trường đích đến. Điều này không chỉ là việc tìm hiểu tổng dung lượng thị trường, giá trị và sản lượng mỗi năm hay các rào cản về thuế quan và phi thuế quan ở thị trường đó. Xem thêm hướng dẫn cách tra cứu biểu thuế xuất nhập khẩu.
- Định hình Chiến lược và kế hoạch xuất khẩu
Thông qua nghiên cứu thị trường, doanh nghiệp có thể tối ưu hóa chiến lược tiếp cận thị trường, nên tập trung vào những thị trường tiềm năng và có nhiều nhu cầu nhập khẩu sản phẩm của bạn/ công ty bạn.
3. Các bước nghiên cứu thị trường xuất khẩu
Quy trình đầy đủ của nghiên cứu thị trường xuất nhập khẩu gồm 3 phần:
Thu thập thông tin
Quá trình thu thập thông tin là bước cơ bản nhất nhưng lại rất quan trọng trong nghiên cứu thị trường xuất khẩu. Tại đây, doanh nghiệp cần tập trung vào việc lựa chọn nguồn thông tin đáng tin cậy, bao gồm cả dữ liệu thống kê, báo cáo nghiên cứu, và thông tin từ các nguồn đáng tin cậy khác.
Đánh giá, phân tích nhu cầu thị trường
Sau khi thu thập thông tin, quá trình đánh giá và phân tích trở nên quan trọng để hiểu rõ hơn về nhu cầu thị trường. Việc này bao gồm phân loại, so sánh dữ liệu và xác định các xu hướng, mô hình tiêu thụ, và yêu cầu cụ thể của khách hàng trong thị trường đích.
Chọn chiến lược XNK phù hợp
Sau khi đã thu thập và phân tích thông tin, bước cuối cùng là xây dựng chiến lược xuất khẩu phù hợp. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp định rõ mục tiêu, lựa chọn thị trường mục tiêu, và đề xuất các phương thức tiếp cận cũng như cách thức phân phối sản phẩm/dịch vụ để đáp ứng nhu cầu thị trường một cách hiệu quả.
4. Nghiên cứu thị trường xuất khẩu bằng TradeMap “miễn phí”
4.1 Tạo tài khoản TradeMap miễn phí
Cách đăng ký tài khoản ITC để đăng nhập Trademap miễn phí, các bạn vào đường link bên dưới:
Dành cho các anh chị chưa viết đến ITC, nó là viết tắt của từ International Trade Centre (trung tâm thương mại quốc tế). ITC cung cấp các dữ liệu liên quan đến thương mại XNK, và đặc biệt hơn nếu các anh chị đến từ các quốc gia đang phát triển thì sẽ được truy cập nguồn data này hoàn toàn miễn phí.

Nếu các anh chị nào chưa biết cách tạo tài khoản, thì có thể xem chi tiết ở bài viết: Cách tìm kiếm khách hàng xuất khẩu, xem Phần 2, mục số 6.
Sau khi đã đăng nhập, các anh chị bấm vào biểu tượng “Trademap” ở cột bên phải.
4.2 Cách xem dữ liệu xuất khẩu bằng TradeMap
Giao diện trang Trademap hiện ra như bên dưới.

Đầu tiên là cần xác định mã HS code của sản phẩm mình cần nghiên cứu là gì? Mỗi sản phẩm đều được phân loại vào 1 mã HS code riêng khi giao dịch quốc tế. Xem thêm hướng dẫn cách tra mã hs code chính xác.
Trong bài chia sẻ hôm nay, mình lấy ví dụ mã HS code 08119000 – Trái cây nhiệt đới đông lạnh.
Country chọn “Việt Nam”, do cần quan tâm trái cây từ VN xuất đi các nước trên thế giới. Sau đó bấm lần lượt chọn nút Export và “Trade indicator”.

Màn hình giao diện tiếp theo xuất hiện. Mục partner chính là các quốc gia nhập khẩu cần nghiên cứu. Vì mình cần rearch tất cả các nước nhập khẩu từ VN nên chỗ này mình chọn All, trường hợp các anh chị chỉ muốn nghiên cứu 1 nước cụ thể thì có thể sổ droplist để chọn nước mình muốn lấy dữ liệu.

Mình sẽ giải thích để các bạn có thể hiểu cơ bản các cột chính trong bản dữ liệu bao gồm:
1. Importer: Các nước nhập khẩu
2. Value: Giá trị xuất khẩu (sắp theo thứ tự từ lớn nhất đến nhỏ nhất)
3. Share in Vietnam’s export: Thị phần của VN xuất khẩu
4. Quantity exported: Số lượng/ sản lượng
5. Quantity Unit: đơn vị
6. Unit Value (đơn giá) = giá trị/ sản lượng
7. Average tariff (estimated): mức thuế trung bình theo ước tính

Ngoài ra, có thể chọn xem dữ liệu theo quý hoặc theo tháng. Chọn theo quarter hoặc chọn trade indicator.

4.3 Cách tải xuống để phân tích dữ liệu và đưa chiến lược
Một trong những tính năng hữu ích của TradeMap là khả năng tải xuống dữ liệu xuất khẩu. Điều này cho phép bạn lấy thông tin cụ thể và phân tích sâu hơn khi tải data về dạng file như excel.

Các bạn chọn vào chữ “Download” hình biểu tượng Excel (Khuyến khích tải dạng file excel thay vì các định dạng khác). File excel giúp các anh chị thống kê và dùng hàm dễ dàng hơn.
Nhìn vào file excel, các bạn sẽ có thể nhận ra điều thú vị. Có tổng cộng 205 quốc gia nhập khẩu trái câu đông lạnh từ VN. Tuy nhiên Top 5 quốc gia đầu tiên đã chiếm 84% về lượng của tổng nhập khẩu trái cây từ VN. Điều này khá đúng với quy tắc 80:20 hay còn gọi là Nguyên lý Pareto . Vì vậy hãy tập trung vào các quốc gia này để mang lại hiệu quả cao nhất.

Công cụ như TradeMap có thể cung cấp cho doanh nghiệp cái nhìn tổng quan và chi tiết về thị trường xuất khẩu, giúp họ hiểu rõ hơn về tiềm năng và cơ hội cũng như xác định được “Target market” phù hợp. Tuy nhiên, vì là công cụ miễn phí, nên sử dụng trademap chỉ dừng lại ở việc phân tích tổng quan thị trường xuất khẩu. Trường hợp bạn cần dữ liệu sâu hơn về các nhà nhập khẩu, đối thủ cạnh tranh trong ngành (sẽ tốn chi phí mua data), bạn có thể gửi request form về data xnk tại đây.
5. Lưu ý về phân tích thị trường xuất khẩu
Dựa trên dữ liệu quá khứ là một phần quan trọng trong nghiên cứu thị trường xuất khẩu, nhưng việc này cũng đi kèm với một số hạn chế. Thị trường luôn biến đổi và tiến triển theo thời gian, điều này có nghĩa rằng dữ liệu từ quá khứ có thể không phản ánh chính xác tình hình hiện tại hoặc tương lai. Điều này đặt ra nhu cầu cần cập nhật thông tin thường xuyên để có cái nhìn toàn diện hơn về thị trường, cũng tương tự như việc bạn cần liên tục nâng cao các kỹ năng sales xuất khẩu.
Bên cạnh việc nghiên cứu thị trường xuất khẩu dựa trên số liệu, việc tiếp cận trực tiếp và chào hàng tại các thị trường mục tiêu là một phần không thể thiếu. Thực tế hóa sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn trong môi trường thực tế sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nhu cầu cụ thể của khách hàng, các thách thức mà họ đang đối diện và cách thức cạnh tranh trong ngành công nghiệp đó. Chỉ từ đó, bạn mới có thể điều chỉnh và tối ưu hóa chiến lược của mình để phù hợp với thị trường đích.
Xem thêm: 7 Cách tìm kiếm khách hàng xuất khẩu hiệu quả





